- Werk en inkomen voor 50-plussers
- Kan ik mijn huidige werk nog 15 jaar volhouden?
- Blijf ik aantrekkelijk op de arbeidsmarkt?
- Wil ik eigenlijk nog hetzelfde werk doen?
- Of is dit hét moment om eindelijk voor mezelf te beginnen?
Veel mensen ervaren dat hun kennis groot is, maar dat hun plezier in het werk afneemt.
Kan ik mijn huidige werk nog 15 jaar volhouden?
Doorwerken tot aan pensioen
Nederlandse mannen tussen de 50 en 55 jaar hebben een sterk verdeelde mening over het al dan niet kunnen volhouden van hun werk tot aan hun pensioen. Gemiddeld wil deze groep graag doorwerken, maar de haalbaarheid hangt sterk af van hun fysieke gezondheid en het type werk.
Fysiek en mentaal zwaar werk: Mannen in fysiek veeleisende beroepen (bouw, logistiek, zorg) maken zich grote zorgen. Een groot deel verwacht het werk door slijtage, gezondheidsklachten of verlies van mentale energie niet tot ver na hun 65e te kunnen volhouden. Velen vrezen voor vroegtijdige uitval.
Kantoor- en adviesfuncties: Mannen met kantoorbanen, flexibele werktijden of de mogelijkheid om deels thuis te werken zijn doorgaans positiever gestemd. Zij ervaren hun werk fysiek als minder belastend en voelen zich vaak zeer betrokken bij hun organisatie. Zij hebben er vaker vertrouwen in dat ze door kunnen gaan, eventueel in combinatie met minder uren.
Behoefte aan maatwerk: Een meerderheid van alle groepen geeft aan dat langer doorwerken alleen haalbaar is als er sprake is van een kortere werkweek of speciale seniorenregelingen, zoals de 80/90/100 regeling.
Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en sociaal-wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de mening van Nederlandse vrouwen in de leeftijd van 50 tot 55 jaar over doorwerken sterk uiteenloopt. Dit is o.a. afhankelijk van hun gezondheid, de sector waarin zij werken en hun financiële situatie.
Vrouwen in loondienst: Kunnen zij nog 15 jaar doorwerken?
De fysieke en mentale belasting: Veel vrouwen (met name in de zorg, het onderwijs en fysieke beroepen) geven aan dat het zwaar is om door te werken tot hun pensioen. factoren zoals overgangsklachten (vermoeidheid, opvliegers) zorgen ervoor dat zij minder productief zijn of zich vaker moeten ziekmelden.
Behoefte aan aanpassing: Vrouwen in loondienst geloven dat ze de 15 jaar alleen kunnen halen als er sprake is van duurzame inzetbaarheid. Dit betekent dat er op de werkvloer ruimte moet zijn voor minder uren werken, minder zware taken, of meer thuiswerken. Ook het gebruik van speciale regelingen (sommige cao's), waarbij je minder gaat werken met behoud van pensioenopbouw, wordt als voorwaarde gezien.
Hoge loyaliteit, maar wel verandering: Vrouwen blijven vaak loyaal aan hun werkgever, maar een aanzienlijk deel geeft de voorkeur aan het inleveren van salaris voor meer vrije tijd, simpelweg om de fysieke en mentale gezondheid op peil te houden.
Vrouwen zonder baan: Willen zij werken en waarom?
Financiële noodzaak: Veel vrouwen van deze leeftijd hebben in het verleden parttime gewerkt of er een periode uit gelegen voor de opvoeding. Hierdoor hebben ze vaak een onvolledig pensioen opgebouwd. Werken (of meer uren werken) is voor hen een bittere noodzaak om later rond te kunnen komen.
Sociale redenen en zingeving: Werkloze vrouwen in deze leeftijdsgroep willen vaak dolgraag werken voor hun sociale contacten, structuur in de dag, en om maatschappelijk betrokken te blijven.
De realiteit op de arbeidsmarkt: Hoewel er de afgelopen jaren door krapte meer kansen zijn gekomen voor ouderen om aan het werk te gaan, ervaren veel vrouwen in deze leeftijdscategorie dat solliciteren stroef verloopt door leeftijdsdiscriminatie en onbewuste vooroordelen van werkgevers. Vrouwen die na hun 50e werkloos raken, vallen helaas vaak in de categorie langdurig werkloos.
Blijf ik aantrekkelijk op de arbeidsmarkt?
In de leeftijdscategorie van 50 tot 55 jaar ben je in de huidige krappe arbeidsmarkt zeer geschikt en statistisch gezien zeer actief. In tegenstelling tot de hardnekkige mythe dat 50-plussers zijn afgeschreven, piekt de netto-arbeidsparticipatie in deze groep inmiddels ruim boven de 80%. Wel verschilt de dynamiek aanzienlijk tussen loondienst en ondernemerschap, en tussen mannen en vrouwen.
Geschiktheid en positie in loondienst
De positie van de 50- tot 55-jarige in loondienst kenmerkt zich door een sterke tweedeling:
Hoge baanzekerheid (zittend): Als je eenmaal een vaste baan hebt, ben je goud waard. Werkgevers koesteren deze groep vanwege hun vakvolwassenheid, loyaliteit en coaching-kwaliteiten richting jonger talent.
Moeilijkere instroom (solliciterend): Verlies je jouw baan, dan is de drempel hoger. Een 50-plusser moet gemiddeld drie keer zoveel sollicitaties versturen voor één baanaanbod vergeleken met een 25-jarige. Dit komt door (onbewuste) leeftijdsdiscriminatie en angst voor hogere loonkosten of ziekteverzuim.
Kansrijke sectoren: De kansen op instroom zijn het grootst in de gezondheidszorg, het onderwijs, de logistiek en ondersteunende IT- of administratieve functies.
Verschillen tussen mannen en vrouwen
Tussen de 50 en 55 jaar worden de historische verschillen in loopbaankeuzes goed zichtbaar op de arbeidsmarkt:
Factor Mannen (50-55 jaar) Vrouwen (50-55 jaar)
Arbeidsparticipatie Hoger:
Ruim 81% van de mannen
werkt in een betaalde baan. Lager, maar stijgt snel:
Rond de 70% werkt, maar deze groep kent de sterkste stijging.
Contractvorm Werken vaker voltijd. Werken vaker deeltijd (parttime-cultuur).
Fysieke belasting Vaak actief in de bouw, techniek
en zware industrie; lopen rond
deze leeftijd
vast tegen fysieke slijtage. Vaak actief in zorg, onderwijs en dienstverlening;
ervaren vaker mentale overbelasting
of uitval door overgangsklachten.
De positie van zzp-ers en kleine zelfstandigen
Voor zelfstandigen (zzp-ers en micro-ondernemers) gelden compleet andere wetmatigheden dan voor werknemers. Leeftijd is juist een commercieel voordeel.
Senioriteit als unique selling point: Opdrachtgevers die een zzp-er inhuren, zoeken expertise die direct resultaat oplevert. Jouw 30 jaar levens- en werkervaring vertalen zich in autoriteit en een hogere marktwaarde.
Geen leeftijdsdiscriminatie bij selectie: Een opdrachtgever kijkt primair naar je track record, portfolio en uurtarief, niet naar je geboortejaar op een cv.
Leeftijdsopbouw zzp-markt: De zzp-populatie is relatief oud. Maar liefst 60% van alle zzp-ers is tussen de 45 en 75 jaar oud. Je bevindt je in deze leeftijdscategorie dus in de demografische kern van het ondernemerschap.
Opvallende trend voor vrouwen: Uit de Talent Monitor blijkt dat vrouwelijke zzp-ers inmiddels gemiddeld meer per uur verdienen dan hun mannelijke zzp-collega's. De klassieke loonkloof uit loondienst is op de zzp-markt voor hoogopgeleide professionals verdwenen.
Risico's en blinde vlekken voor de zelfstandige (50-55 jaar)
Hoewel je als zzp-er zeer markt geschikt bent, brengt deze leeftijd specifieke ondernemersrisico's met zich mee:
AOV-verzekerbaarheid: Het afsluiten van een Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) wordt tussen je 50e en 55e onbetaalbaar of medisch uitgesloten vanwege het acceptatiebeleid van verzekeraars.
Pensioengat: Als loondienstmedewerker bouw je vaak automatisch pensioen op. Als zzp-er moet je dit volledig zelf financieren uit je uurtarief. Heb je dat nog niet op orde, dan tikt de tijd tussen je 55e en de AOW-leeftijd (67 jaar+) hard door.
Wil ik nog hetzelfde werk blijven doen?
Je bevindt je in een uitstekende levensfase om strategische keuzes te maken voor je loopbaan. Als je tussen de 50 en 55 jaar bent en twijfelt of je hetzelfde werk wilt blijven doen, liggen er zowel in loondienst als via het ondernemerschap diverse kansen.
Hieronder vind je een overzicht van de meest concrete opties voor jou en je vrouw, opgedeeld per contractvorm.
Opties in Loondienst (Zekerheid & Groei)
In loondienst kun je jouw decennia aan werkervaring inzetten voor stabiliteit, maar mét een nieuwe dynamiek.
Horizontale carrièreswitch: Stap over naar een andere branche in een vergelijkbare functie. Je behoudt je takenpakket, maar krijgt een compleet nieuwe werkomgeving.
Mentorschap of Coachrol: Groei door naar een senior- of opleidingsrol binnen je huidige vakgebied om junioren te begeleiden.
Parttime of Duobaan: Kies voor een duobaan (jobsharing) om werkdruk te verlagen en meer vrije tijd te creëren.
Maatschappelijke sector: Stap met behoud van je functieprofiel over naar de zorg, het onderwijs of de overheid via diverse instroomtrajecten.
Wat zijn de Opties als Zelfstandig Ondernemer (Vrijheid & Regie)?
Het ondernemerschap biedt de ultieme vrijheid om je eigen tijd in te delen en te focussen op wat je écht leuk vindt.
Freelance / ZZP in eigen vak: Bied jezelf aan als interim-professional of adviseur bij je oude netwerk. Je doet hetzelfde werk, maar bepaalt zelf je uurtarief en uren.
Samen een VOF starten: Start samen met je vrouw een Vennootschap Onder Firma (VOF) op basis van een gezamenlijke passie (bijvoorbeeld een webshop, consultancybureau of B&B).
Franchiseformule: Koop je in bij een bestaande franchiseketen. Dit biedt de vrijheid van ondernemen met de backoffice en marketing van een bewezen concept.
Sociaal ondernemerschap: Start een kleinschalig bedrijf dat een maatschappelijk probleem oplost, wat vaak zorgt voor een hoge zingeving.
Loopbaanhulp en Subsidies
De overheid en diverse instanties stimuleren vijftigplussers om actief na te denken over hun loopbaan. Maak gebruik van de volgende hulpmiddelen, zoals het KVK startprogramma als je ondernemer wil worden. Zoeken jullie specifiek naar opties om samen één bedrijf te starten, of kijken jullie onafhankelijk van elkaar? Wat is voor jullie op dit moment het belangrijkst: financiële zekerheid of meer flexibiliteit/vrijheid? meer info